Author: Marcin Dąbrowski
Institution: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Year of publication: 2010
Source: Show
Pages: 261-280
DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2010.2-3.12
PDF: ppk/02-03/ppk2-312.pdf

The article consists of two parts. In the first part the author describes the principle of the universality and a problem of electoral censuses. In the second part the author shows an issue of voting rights of people placed under partial guardianship in the light of the third article of the First Protocol to The European Convention on Human Rights and Fundamental Freedoms. The principle of universality means that the right to vote belongs to everybody who fulfils conditions described in the Constitution and in statutes. Censuses are exceptions from the principle of the universality. According to the art. 62 sect. 2 of the Polish Constitution the incapacitation excludes a person from the right to vote. In this part of the article the author also describes premises of partial incapacitation and its legal and social consequences. The article 3 of the provides for the right to regular, free and fair elections. The European Court of Human Rights in his judgment from the day of 20 May 2010 (case of Alajos Kiss vs. Hungary) has find out that an absolute bar on voting by any person under partial guardianship, irrespective of his or her actual faculties, disturbs the pointed above article of the Protocol. The author of the article acknowledges that provisions of art. 3 of the First Protocol to The Convention and provisions of Polish statutes that regulated problems of the right to vote do not disturb the Polish Constitution especially it’s art. 62. But there is discrepancy between the art. 3 of the Protocol and Polish statutes which exclude people under partial guardianship from the right to vote. In conclusion the author suggests establishing some changes in Polish statutes.

Ubezwłasnowolnienie częściowe a prawo wyborcze w świetle standardów europejskich

Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej autor opisuje zasadę powszechności wyborów i problem cenzusów wyborczych. W drugiej przedstawione zostało zagadnienie praw wyborczych osób częściowo ubezwłasnowolnionych w świetle art. 3 Pierwszego Protokołu do Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powszechność wyborów oznacza, iż prawo do głosowania i do kandydowania przysługuje wszystkim osobom, które spełniają określone w konstytucji i ustawach warunki. Cenzusy wyborcze stanowią przejaw ograniczenia tej zasady. Są to wynikające z ustawy zasadniczej i sprecyzowane na poziomie ustawy wymogi, które musi spełnić wyborca by uzyskać prawo udziału w elekcji. Zgodnie z treścią art. 62 Konstytucji RP osoby ubezwłasnowolnione pozbawione są prawa udziału w wyborach. W tej części opracowania autor przedstawia również przesłanki ubezwłasnowolnienia oraz jego prawe i społeczne skutki. Artykuł 3 Pierwszego Protokołu do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw człowieka i Podstawowych Wolności stanowi, że państwa – strony Konwencji zobowiązują się organizować tajne i wolne wybory do ciał ustawodawczych. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 20 maja 2010 (sprawa Alajosa Kiss’a przeciwko Węgrom) uznał, iż całkowity zakaz głosowania osób, które są częściowo ubezwłasnowolnione, bez uwzględnienia i oceny ich indywidualnych zdolności psychicznych do dokonywania ocen i wyborów politycznych, jest sprzeczny z art. 3 Protokołu. Autor opracowania wskazał, iż przepisy Konwencji oraz polskich ustaw, które regulują problematykę prawa wyborczego nie naruszają przepisów Konstytucji RP w szczególności jej art. 62. Jednajże istnieje sprzeczność pomiędzy art. 3 Pierwszego Protokołu do Konwencji i polskimi ustawami, które wprowadzają zakaz udziału w wyborach osób, które są czyściwo ubezwłasnowolnione. W podsumowaniu autor wskazał na potrzebę wprowadzenia zmian w polskim prawodawstwie.

REFERENCES:

Literature:

  • Banaszak B., Prawo wyborcze obywateli, Warszawa 1996.
  • Bladowski B., Gola A., Ubezwłasnowolnienie opieka i kuratela, Warszawa, 1989.
  • Chmaj M., Skrzydło W., System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008.
  • Czarny P., Ubezwłasnowolnienie jako przesłanka utraty praw wyborczych, [w:] Sędziowie kustoszami wyborów. Księga pamiątkowa Państwowej Komisji Wyborczej, pod. red. F. Rymarza, Warszawa 2007.
  • Czeszejko - Sochacki Z., Prawo parlamentarne w Polsce, Warszawa 1997.
  • Esmein A., Prawo konstytucyjne, Warszawa 1921.
  • Jarosz Z., Zawadzki S., Prawo konstytucyjne, Warszawa 1980.
  • Juchniewicz J., Kazimierczuk M., Wolności i prawa polityczne, [w:] Wolności o prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, pod red. M. Chmaja, Warszawa 2006.
  • Kryszeń G., Standardy prawne wolnych wyborów parlamentarnych, Białystok 2007.
  • Ławniczak A., O potrzebie istnienia cenzusów wyborczych, [w:] Międzynarodowa Konferencja Naukowa nt.: Prawo wyborcze do parlamentu w wybranych państwach europejskich, Rzeszów 3 - 4 kwietnia 2006r., pod red. nauk. S. Grabowskiej, R. Grabowskiego, Rzeszów 2006.
  • Pazdan M., Ubezwłasnowolnienie, [w:] System prawa prywatnego. Prawo cywilne - część ogólna, pod. red. M. Safjana, t. I.
  • Skotnicki K., Zasada powszechności w prawie wyborczym. Zagadnienia z teorii i praktyki, Łódź 2000.
  • Szeroczyńska M., Bojarska M., Mrozek M., Polska, [w:] Asystent osoby z niepełnosprawnością. Studium prawno - porównawcze, pod. red. M. Szeroczyńskiej, Warszawa 2007.
  • Żukowski A., Systemy wyborcze, Olsztyn 1999.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart