Author: Joanna Juchniewicz
Institution: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Author: Przemysław Palka
Institution: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Year of publication: 2011
Source: Show
Pages: 89-108
DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2011.03.05
PDF: ppk/07/ppk705.pdf

The elections, and their course in particular, are an immensely significant ele- ment of the society’s participation in the public life and, as such, they should be placed under the special protection of the state. This can be justified by the pecu- liar role of elections – that of the core of democracy. The means of protection in- clude the penal regulations which sanction breaches of the voting rules. As a re- sult of the analysis of the current trend in the evolution of the criminalisation of various acts aimed against voting, one may notice that those regulations are in- troduced in a dual manner. Initially, the actions which violate the voting rules were specified as a part of the penal legislation, however, after 1989, they are also included in the election acts.

Ewolucja kryminalizacji zachowań przeciwko wyborom

Wybory, a zwłaszcza ich przebieg, stanowiąc niezwykle istotny element uczestnictwa społeczeństwa w życiu publicznym winne być objęte szczególną ochroną państwa. Uzasadnienia dla takich działań państwa należy poszukiwać w szczególnej roli wyborów – będących jądrem demokracji. Ochrona ta przybiera postać m. in. regulacji karnych, sankcjonujących dokonywane naruszenia przepisów prawa wyborczego. Analiza dotychczasowych rozwiązań w zakresie ewolucji kryminalizacji zachowań przeciwko wyborom pozwala dostrzec dwutorowość przyjmowanych regulacji. Początkowo czyny stanowiące naruszenia prawa wyborczego określane były jedynie w przepisach ustawodawstwa karnego, natomiast po 1989 r. stosowne regulacje zaczęły pojawiać się także w ustawach wyborczych.

REFERENCES:

Literature:

  • Andrejew I., Zagadnienie systematyki części szczególnej nowego kodeksu karnego, „Nowe Prawo” 1951, nr 4
  • Artymiak G., Typizacja czynu zabronionego a przebieg procesu karnego – zagadnienia wybrane, [w:] Współzależność prawa karnego materialnego i procesowego, pod red. Z. Ćwiąkalskiego i G. Artymiak, Warszawa 2009
  • Arystoteles, Ustrój polityczny Aten, przeł. L. Piotrowicz, Warszawa 1973
  • Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009
  • Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 1999
  • Bingham Powell, Jr. G., Wybory jako narzędzie demokracji. Koncepcje większościowe i proporcjonalne, Warszawa 2006
  • Buczkowski J., Podstawowe zasady prawa wyborczego III Rzeczypospolitej, Lublin 1998
  • Carcopino J., Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa, przeł. M. Pąkcińska, Warszaw 1960
  • Chmaj M., Zasady ogólne [w:] M. Chmaj, W. Skrzydło, System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008
  • Dębski R., Pozaustawowe znamiona przestępstwa. O ustawowym charakterze norm prawa karnego i znamionach typu czynu zabronionego nie określonych w ustawie, Łódź 1995
  • Gardocki L., Zagadnienia teorii kryminalizacji, Warszawa 1990
  • Gebethner S., Wybory na Urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz do Ustawy o wyborze Prezydenta RP, Warszawa 2000
  • Grabowska M., Partie i elektoraty, [w:] M. Grabowska, T. Szawiel, Budowanie demokracji. Podziały społeczne, partie polityczne i społeczeństwo obywatelskie w postkomunistycznej Polsce, Warszawa 2003
  • Hansen M.H., Demokracja ateńska w czasach Demostenesa. Struktura, zasady, ideologia, przeł. R. Kulesza, kons. nauk. W. Lengauer, Warszawa 1999
  • Jachimowicz M., Przestępstwo naruszenia swobody głosowania (art. 250 k.k.), „Prokurator” 2009, nr 1
  • Jachimowicz M., Przestępstwo naruszenia tajności głosowania (art. 251 k.k.), „Prokurator” 2007, nr 3-4
  • Jarecka A., Zasada powszechności i równości w polskim prawie wyborczym¸ „Zeszyty Naukowe CSST i RL”, Warszawa 2000
  • Justyński J., Historia doktryn polityczno-prawnych, Toruń 2000
  • Kacperska M., Legitymizacja władzy w Polsce w procesie transformacji systemowej, [w:] Czy upadek demokracji? Wymiar praktyczny, pod red. A. Stelmacha, Poznań 2007
  • Kacperski K., System wyborczy do Sejmu i Senatu w progu II Rzeczypospolitej, Warszawa 2007
  • Kalinowski P., Przestępstwa przeciwko wyborom w świetle ustawodawstwa niektórych państw socjalistycznych i kapitalistycznych, „Nowe Prawo” 1985, nr 1
  • Kim I., Nadużycia prawa podczas kampanii wyborczej i wyborów do Sejmu w 1938 roku. Analiza protestów wyborczych, „Czasopismo Prawno–Historyczne” 2005, t. LVII, z. 1
  • Kowalski H., Odpowiedzialność karna za przestępstwa wyborcze w Rzymie (II-I wiek p.n.e.), „Folia Societatis Scientiarum Lublinensis” 1993, vol. 34
  • Kowalski H., Omnia sunt alia non crimina, sed maledicta – oskarżenia o nieobyczajność w rzymskich procesach karnych pierwszej połowy I wieku p.n.e. (na podstawie mów Cycerona), [w:] Crimina et mores. Prawo karne i obyczaje w starożytnym Rzymie, pod red. M. Kuryłowicza, Lublin 2001
  • Kowalski H., Organizacja przekupstw wyborczych w Rzymie w okresie schyłku republiki, „Acta Univeristatis Wratislaviensis” 1983, nr 497
  • Kowalski H., Przekupstwa wyborcze w Rzymie w okresie cesarstwa, [w:] Crimina et mores. Prawo karne i obyczaje w starożytnym Rzymie, pod red. M. Kuryłowicza, Lublin 2001
  • Kowalski H., Przekupstwa wyborcze w Rzymie w okresie schyłku republiki, „Rocznik Lubelski” 1987/1988, nr 29/30
  • Kozielewicz W., Kształtowanie się pojęcia przestępstwa korupcji wyborczej w polskim prawie karnym – uwagi na tle porównawczym, [w:] Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, pod red. F. Rymarza, Warszawa 2005
  • Kozielewicz W., Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum jako przejaw ochrony wolności wyborcy, [w:] Prawnokarne aspekty wolności, pod red. M. Mozgawy, Warszawa 2006
  • Kozielewicz W., Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum w pozakodeksowym prawie karnym – wybrane zagadnienia, „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 10
  • Kozielewicz W., Zmiany w Rozdziale XXI dokonane w okresie dziesięciu lat obowiązywania kodeksu karnego z 1997 r. – próba oceny, [w:] Kodeks karny i kodeks postępowania karnego po dziesięciu latach. Ocena i perspektywy zmian, pod red. M. Mozgawy i K. Dudki, Warszawa 2009
  • Landau Z., Skrzeszewska B., Sprawa Gabriela Czechowicza przed Trybunałem Stanu, Warszawa 1961
  • Lengauer W., Starożytna Grecja okresu archaicznego i klasycznego, Warszawa 1999
  • Linderski J., Państwo a kolegia. Ze studiów nad historią rzymskich stowarzyszeń u schyłku Republiki, Kraków 1961
  • Linderski J., Rzymskie zgromadzenia wyborcze od Sulli do Cezara, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966
  • Łoś A., „Dobrze urodzeni” i „dorobkiewicze”. Studium socjologiczne elit miast kampańskich od Augusta do Domicjana, Wrocław 1996
  • Młynarczyk Z., Przestępstwa przeciwko wyborom, „Problemy Praworządności” 1984, nr 6
  • Młynarska – Sobaczewska A., Wybory a legitymizacja władzy (kilka pytań do dawno udzielonych odpowiedzi), [w:] Zmiana ordynacji wyborczej a zmiana konstytucji , pod. red. R. Grabowskiego, S. Grabowskiej, Rzeszów 2008
  • Mrozek S., Rozdawnictwa w epoce wczesnego cesarstwa, [w:] Starożytny Rzym we współczesnych badaniach. Państwo-społeczeństwo-gospodarka. Liber in memoriam Lodovici Piotrowicz, pod red. J. Wolskiego, T. Kotuli, A. Kunisza, Kraków 1994
  • Nicolet C., Obywatel, polityk, [w:] Człowiek Rzymu, pod red. A. Giardina, tłum. P. Bravo, Warszawa 1997
  • Nohlen D., Prawo wyborcze i system partyjny. O teorii systemów wyborczych, Warszawa 2004
  • Palka P., Sprzedajne nadużycie funkcji publicznej. Studium z prawa karnego, Olsztyn 2011
  • Patrzałek A., Problemy i kierunki zmian systemu wyborczego PRL, „Państwo i Prawo” 1983, nr 10
  • Popławski H., Przestępstwa przeciwko wyborom, „Palestra” 1984, nr 3-4
  • Siergiejew W.S., Historia starożytnej Grecji, przeł. A. Karniejew, Warszawa 1955
  • Sierpowski S., Sanacyjny antyparlamentaryzm, [w:] Społeczeństwo, armia i polityka w dziejach Polski i Europy. Studia z dziejów politycznych i wojskowych dedykowane Profesorowi Benonowi Miśkiewiczowi z okazji jubileuszu siedemdziesięciolecia urodzin, kom. red. A. Czubiński, B. Lapis, Cz. Łuczak, Poznań 2002
  • Skrzydło W., O potrzebie i walorach kodyfikacji prawa wyborczego, „Studia wyborcze” 2006, nr 1
  • Sobczak J., Przestępstwa i wykroczenia przeciwko bezpośrednim wyborom wójta, burmistrza i prezydenta miasta, [w:] Prawo wyborcze i wybory. Doświadczenia dwudziestu lat procesów demokratyzacyjnych w Polsce, pod red. A. Stelmacha, Poznań 2010
  • Sokalski W., Lemkin R., Opinje o projekcie kodeksu karnego, z. III, Warszawa 1931
  • Sygit B., Historia prawa kryminalnego, Toruń 2007
  • Szewczyk M., Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum, [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. II (art. 117-277 k.k.), pod. red. A. Zolla, Kraków 2006
  • Śnieżewski S., Salustiusz i historia Rzymu. Studia porównawcze na tle historiografii greckiej i rzymskiej, Kraków 2003
  • Uziębło P., Wprowadzenie do kodeksu wyborczego, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2011, nr 3(7)
  • Witkowski S., Epoka Periklesa, [w:] T. Wałek-Czernecki, S. Witkowski, Dzieje greckie, Warszawa 1934
  • Wołodkieiwcz W., „Okręcanie” wyborców – czyli crimen ambitus w prawie rzymskim, „Palestra” 2007, nr 11-12
  • Zabłocki S., O rozpoznawaniu przedmiotu ochrony prawno karnej przy przestępstwach przeciwko wyborom i referendum, stypizowanych w Rozdziale XXXI Kodeksu karnego[w:] Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, pod red. F. Rymarza, Warszawa 2005
  • Zandberg A., Leges de ambitu. Rzymskie ustawodawstwo wyborcze u schyłku republiki, „Meander” 2001, nr 1-2Zoll A., Okoliczności wyłączające bezprawność czynu (zagadnienia ogólne), Warszawa 1982Zoll A., Prawo wyborcze w świetle doświadczeń Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, [w:] Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, pod red. F. Rymarza, Warszawa 2005

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart