Nowe czasopisma

African Journal of Economics, Politics and Social Studies

African Journal of Economics, Politics and Social Studies

Copernicus Political and Legal Studies

Copernicus Political and Legal Studies

Author: Dariusz Dudek
E-mail: dudek@kul.pl.
Institution: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
ORCID: https://orcid.org/000-0002-1372-9285
Year of publication: 2020
Source: Show
Pages: 15-43
DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2020.01.01
PDF: ppk/53/ppk5301.pdf

The constitution regulates many different goods and values that relate to individual and collective life. In the constitution of the republic, two types of civic communities are most important: the state as a common good and local government units. Author of the article analyzes these two values in the light of the Polish Constitution of April 2, 1997, historical and philosophical foundations, and especially the science of law and case law of the Polish Constitutional Tribunal. According to the author, the self-government community is an integral element of constitutional axiology, i.e. the idea of the common good that belongs to the essence of polish state. The principle of decentralization of public authority is an important technical and legal consequence of the concept of the republican state and the principle of subsidiarity, and not an independent axiological justification of the relationship between the state and local government. These relationships and their social acceptance depends not only on legal regulations, but also on the attitudes and responsibilities of politicians and ordinary citizens. The actual relationship between the republican state and the local government community and their social acceptance depends, however, on legal regulations, but also on the attitudes and responsibilities of politicians and citizens.

Państwo jako dobro wspólne a wspólnota samorządowa – tożsamość czy kolizja wartości?

Konstytucja normuje szereg różnych dóbr i wartości związanych z życiem indywidualnym i zbiorowym. Dla konstytucyjnego ustroju republiki najważniejsze są dwa rodzaje wspólnot obywatelskich: państwo jako dobro wspólne oraz jednostki samorządu terytorialnego. Artykuł analizuje te wartości w świetle Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., ustaleń historycznych i filozoficznych, a zwłaszcza nauki prawa i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem autora, wspólnota samorządowa stanowi integralny element aksjologii konstytucyjnej, czyli idei dobra wspólnego, należącego do istoty państwowości polskiej. Zasada decentralizacji władzy publicznej stanowi doniosłą konsekwencję techniczno-prawną koncepcji państwa republikańskiego i zasady pomocniczości, a nie samoistne uzasadnienie aksjologiczne relacji państwa i samorządu terytorialnego. Relacje te oraz ich społeczna akceptacja zależy nie tylko od regulacji prawnych, ale też od postaw i odpowiedzialności polityków oraz zwykłych obywateli.

REFERENCES:

Literature:

  • Arystoteles, Polityka, ks. I, rozdz. I. 1, 9 i 12; Warszawa 2002.
  • Banaszak B., Jabłoński M., Obowiązki podstawowe człowieka i obywatela, [w:] Wolności
    i prawa jednostki oraz ich gwarancje w praktyce, red. L. Wiśniewski, Warszawa 2006.
  • Boć J., Prawo administracyjne, Wrocław 1997.
  • Chmaj M., Geneza samorządu terytorialnego, [w:] Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce,
    red. M. Chmaj, Warszawa 2007.
  • Dobro wspólne, władza, korupcja. Konflikt interesów w życiu publicznym, red. E. Popławska,
    Warszawa 1997.
  • Dudek D., Referendum – instrument czy iluzja władzy polskiego suwerena?, „Ruch Prawniczy,
    Ekonomiczny i Socjologiczny” 2018, nr 1 (80).
  • Dudek D., Zasada republikańskiej formy państwa, [w:] Zasady ustroju III Rzeczypospolitej
    Polskiej, red. D. Dudek, Warszawa 2009.
  • Esmein A., Prawo konstytucyjne, II wyd. polskie, Warszawa 1921.
    Etyka a prawo i praworządność. Materiały IX Jagiellońskiego Sympozjum Etycznego, Kraków
    2–3 czerwca 1997, red. J. Pawlica, Kraków 1998.
  • Fundowicz S., Administracja publiczna jako działanie kulturowe, [w:] Aksjologia prawa
    administracyjnego, red. J. Zimmerman, Warszawa 2017.
  • Fundowicz S., Decentralizacja administracji publicznej w Polsce, Lublin 2005.
  • Garlicki L., Komentarz do rozdz. I Konstytucji, uwaga 8, [w:] Komentarz do Konstytucji
    Rzeczypospolitej Polskiej, t. V, red. L. Garlicki, Warszawa 2007.
  • Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa 2004.
  • Izdebski H., Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2003.
  • Izdebski J., Koncepcja misji administracji publicznej w nauce prawa administracyjnego,
    Lublin 2012.
  • Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci, Kraków 2005.
  • Kasiński M., Wartości i antywartości samorządu terytorialnego, [w:] Państwo, administracja
    i prawo administracyjne w europejskiej kulturze prawnej. Księga Jubileuszowa
    dedykowana Profesorowi Janowi Andrzejowi Jeżewskiemu z okazji osiemdziesiątej
    rocznicy urodzin, red. A. Cudak, I.M. Szkotnicka, Warszawa 2018.
  • Kisielewicz A., Komentarz do art. 2, [w:] K. Czaplicki, B. Dauter, A. Kiesielewicz, F. Rymarz,
    Ustawa o referendum lokalnym. Komentarz, Warszawa 2007.
  • Kruszewska-Gagoś M., Podmiotowość publicznoprawna gminy, Lublin 2007.
  • Lewaszkiewicz-Petrykowska B., Dobro wspólne versus konstytucyjne prawa i wolności jednostki,
    „Studia i Materiały TK” 2003, t. XVII, Warszawa 2003.
  • Litwiniuk P., Samodzielność samorządu terytorialnego w świetle poglądów o konstytucyjnej
    zasadzie pomocniczości, [w:] Administracja publiczna w III RP. Dwie dekady doświadczeń,
    red. M. Mazuryk, S. Jaśkiewicz, Warszawa-Siedlce 2011.
  • Łabno A., Zasada solidarności w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Podstawowe
    założenia, [w:] 25 lat transformacji ustrojowej w Polsce i Europie Środkowo-
    -Wschodniej, red. E. Gdulewicz, W. Orłowski, S. Patyra, Lublin 2015.
  • Michałowski S., Sukcesy i porażki reform samorządowych w Polsce, [w:] 20 lat samorządu
    terytorialnego w Polsce. Doświadczenia i perspektywy, red. K. Grabczuk, M. Szewczak,
    Lublin 2010.
  • Mituś A., Cel w administracji publicznej i prawie administracyjnym. Studium teoretycznoprawne,
    Warszawa 2018.
  • Papież Jan XXIII, Pacem in terris (o pokoju między wszystkimi narodami opartym na prawdzie,
    sprawiedliwości, miłości i wolności), http://www.nonpossumus.pl/encykliki/Jan_
    XXIII/pacem_in_terris.
  • Patyra S., Zakres dopuszczalnej ingerencji władzy centralnej w sferę funkcjonowania samorządu
    terytorialnego w Polsce – refleksje aksjologiczne, [w:] Samorządy w procesie
    decentralizacji władzy publicznej, red. M. Chrzanowski, J. Sobczak, Lublin 2017.
  • Piechowiak M., Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego,
    Warszawa 2012.
  • Piechowiak M., Filozoficzne podstawy rozumienia dobra wspólnego, „Kwartalnik Filozoficzny”
    2003, nr 2.
  • Piechowiak M., Komentarz do art. 1 Konstytucji RP, [w:] Konstytucja RP. Komentarz, t. I,
    red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
  • Serafin S., [w:] Zarys prawa administracyjnego, red. B. Szmulik i in., Warszawa 2007.
  • Skoczylas A., Piątek W., Komentarz do art. 16 Konstytucji RP, [w:] Konstytucja RP. Komentarz,
    Tom I, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
  • Skoczylas A., Piątek W., Komentarz do art. 167 i 171 Konstytucji RP, [w:] Konstytucja RP.
    Komentarz, t. II, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
  • Sługocki J., Zasady ustrojowe samorządu terytorialnego w praktyce, [w:] Państwo, administracja
    i prawo administracyjne w europejskiej kulturze prawnej. Księga Jubileuszowa
    dedykowana Profesorowi Janowi Andrzejowi Jeżewskiemu z okazji osiemdziesiątej
    rocznicy urodzin, red. A. Cudak, I.M. Szkotnicka Warszawa 2018.
  • Sokolewicz W., Komentarz do art. 1 Konstytucji, uwaga 6, [w:] Komentarz do Konstytucji
    Rzeczypospolitej Polskiej, t. V, red. L. Garlicki, Warszawa 2007.
  • Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, I-II, q. 90–105, art.2, 3 i 4, t. 13: Prawo, tłum. i oprac.
    P. Bełch OP, Londyn 1986.
  • Trzciński J., Rzeczpospolita Polska dobrem wspólnym wszystkich obywateli, [w:] Sądownictwo
    administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich (1980–2005), red.
    J. Góral, R. Hauser, J. Trzciński, Warszawa 2005.
  • Wrzosek S., Struktura administracji publicznej w Polsce, [w:] Prawo administracyjne, red.
    S. Wrzosek, M. Kruszewska-Gagoś, Lublin 2016.
  • Wytrążek W., Nauka samorządności w społecznościach lokalnych, [w:] 20 lat samorządu
    terytorialnego w Polsce. Doświadczenia i perspektywy, red. K. Grabczuk, M. Szewczak,
    Lublin 2010.
  • Wytrążek W., Samorząd terytorialny w XX wieku w Polsce, Lublin 2009.
  • Wytrążek W., Sprawność działania administracji publicznej w Polsce w warunkach decentralizacji,
    Lublin 2006.
  • Zdyb M., Dobro wspólne w perspektywie artykułu 1 Konstytucji RP, [w:] Trybunał Konstytucyjny.
    Księga XV-lecia, red. F. Rymarz i in., Warszawa 2001.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart