okręgi wyborcze

  • Zasada proporcjonalności w samorządowym prawie wyborczym

    Author: Krzysztof Urbaniak
    E-mail: krzysztof_urbaniak@wp.pl
    Institution: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    Year of publication: 2018
    Source: Show
    Pages: 37-56
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.03
    PDF: ppk/44/ppk4403.pdf

    Korzystając ze swobody określenia systemu wyborczego do organów samorządu w przeważającej mierze postanowiono oprzeć go o zasadę proporcjonalności. Proporcjonalność wyborów obowiązuje bowiem w wyborach do rad gmin liczących ponad 20 tys. mieszkańców, rad powiatów oraz sejmików województw. W efekcie powoduje to dominującą pozycję zasady proporcjonalności w kształtowaniu systemów wyborczych w wyborach samorządowych. W artykule poddano analizie zakres i kształt zasady proporcjonalności wyborów stosowanej w praktyce w wyborach do organów samorządu terytorialnego, a także dokonano oceny adekwatność reprezentacji politycznej z punktu widzenia odzwierciedlenia rozkładu głosów oddanych przez wyborców w głosowaniu oraz odchylenia tego rozkładu od reprezentacji proporcjonalnej.

  • Rola sądu administracyjnego w procesie podziału gminy na okręgi wyborcze

    Author: Małgorzata Masternak-Kubiak
    E-mail: gosia_m@prawo.uni.wroc.pl
    Institution: Uniwersytet Wrocławski
    Year of publication: 2018
    Source: Show
    Pages: 71-86
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.05
    PDF: ppk/44/ppk4405.pdf

    Sposób określenia podziału na okręgi wyborcze oraz ustalenia liczby mandatów przypadających na okręg jest wyrazem realizacji zasady równości wyborów w znaczeniu materialnym. Właściwy podział danego terytorium na okręgi wyborcze stanowi gwarancję przestrzegania równości prawa wyborczego. Kodeks wyborczy z 2011 r., pierwotnie stanowił, że od orzeczeń Państwowej Komisji Wyborczej wydanych w ramach weryfikacji postanowień komisarza wyborczego, nie przysługuje środek prawny. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r., orzekł, że regulacja ta jest niezgodna z Konstytucją. Ustawą z 11 stycznia 2018 r. wprowadzono dwuinstancyjną kontrolę legalności podziału gminy na okręgi wyborcze (przed wojewódzkim sądem administracyjnym i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Następnie uznano jednak, że biorąc pod uwagę, że czynności wyborcze związane z tworzeniem okręgów wyborczych oraz zmianie ich granic, objęte są kalendarzem wyborczym i muszą być wykonywane bez zbędnej zwłoki, że procedura sądowej kontroli powinna, zakładać szybkość i sprawność postępowania w tej materii. Ustawą z 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw znowelizowano przepisy w zakresie właściwości i trybu sądowej kontroli aktów organów wyborczych podejmowanych w sprawach tworzenia okręgów wyborczych oraz dotyczące terminu złożenia odwołania i skargi do sądu. Postępowanie sądowe w tej materii stało się jednoinstancyjne, gdyż skargi na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące podziału na okręgi wyborcze ma rozpoznawać wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny.

  • Rola komisarza wyborczego w procedurze podziału gmin na okręgi wyborcze w wyborach do rad gmin w świetle Kodeksu wyborczego

    Author: Marek Woźnicki
    E-mail: marek.woznicki@poczta.umcs.lublin.pl
    Institution: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
    Year of publication: 2018
    Source: Show
    Pages: 121-143
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.08
    PDF: ppk/44/ppk4408.pdf

    Kodeks wyborczy z 2011 r. dokonał istotnej zmiany dotychczasowych reguł przeprowadzania wyborów radnych do rad gmin wprowadzając zasadę, że wybory te w większości gmin w Polsce będą odbywały się w jednomandatowych okręgach wyborczych. Spowodowało to konieczność dokonania nowego podziału poszczególnych gmin na okręgi wyborcze, według zasad ustalonych w Kodeksie i w wytycznych PKW. W procesie tym istotną rolę pełnią komisarze wyborczy, ponieważ ich zadaniem jest sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Do ich kompetencji należy między innymi rozpatrywanie skarg na uchwałę rady gminy w przedmiocie podziału gminy na okręgi wyborcze oraz wydawanie postanowień zastępujących uchwałę rady gminy w przypadku, gdy organ ten nie wykonał swoich obowiązków w terminie lub w sposób zgodny z prawem. Przyznanie tych kompetencji komisarzom wyborczym budzi jednak wątpliwości odnośnie tego, czy przepisy Kodeksu wyborczego nie są sprzeczne z Konstytucją RP oraz czy nie naruszają uprawnień nadzorczych wojewodów. Celem niniejszego artykułu jest omówienie roli komisarza wyborczego w procesie dokonywania podziału gmin na okręgi wyborcze w wyborach do rad gmin, ze szczególnym uwzględnieniem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku w sprawie P 5/14.

  • Polish Electoral System to the European Parliament: Drawbacks and Alternatives

    Author: Bartłomiej Michalak
    E-mail: Bartlomiej.Michalak@umk.pl
    Institution: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
    ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4920-439X
    Year of publication: 2019
    Source: Show
    Pages: 109-124
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2019.05.08
    PDF: ppk/51/ppk5108.pdf

    The Polish electoral system to the European Parliament has been criticized for as long as it has been in operation; that is, uninterruptedly since 2004. The commonest objections and criticisms concern the lack of the fixed assignment of seats to territorial districts; sig- nificant and unjustified differences in population size among districts; risk of not winning a single seat by the smallest districts; unequal territorial representation; overcomplicated and unclear mechanism of translating votes into seats and in consequence creation of an illusion of a territorial representation. However, there are at least four alternative elector - al systems which are able to eliminate all the drawbacks of the current model while war- ranting the proportional seat distribution both among electoral districts in accordance with the principle of material equality of each vote and among election committees pur- suant to the requirements set for the electoral systems of the member countries by the European Union law. The aim of the paper is to compare these alternatives with the cur- rent model, pinpoint the drawbacks and advantages of each solution and indicate which criteria are optimized by the respective electoral systems.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart