władza sądownicza

  • Konstytucyjne podstawy prawa do sądu (zasada ustawowej regulacji władzy sądowniczej)

    Author: Agnieszka Bień-Kacała
    E-mail: abien@law.umk.pl
    Institution: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
    Year of publication: 2016
    Source: Show
    Pages: 15-29
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2016.03.01
    PDF: ppk/31/ppk3101.pdf

    W artykule podkreślono istotne i wielowymiarowe znaczenie zasady ustawowej regulacji władzy sądowniczej. Z jednej strony mamy do czynienia z ważnym elementem prawa do sądu. Zasada ta stanowi gwarancję niezależności sądownictwa oraz niezawisłości sędziów. Z drugiej strony łączy ona judykatywę z wolą Narodu formułowaną w drodze wyborów i odzwierciedlaną w organach skupiających przedstawicieli Narodu. Nie mniej jednak ostatnie wydarzenia i stan niepewności wokół Trybunału Konstytucyjnego wskazują, że ustawa regulująca pozycję organów władzy sądowniczej powinna odpowiadać pod względem materialnym i formalnym warunkom określonym w Konstytucji zatwierdzonej przez suwerena w referendum.

  • Prawo do sądu administracyjnego w świetle standardów wynikających z treści art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

    Author: Marcin Dąbrowski
    E-mail: m_dabrow-ski@wp.eu
    Institution: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
    Year of publication: 2016
    Source: Show
    Pages: 103-128
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2016.03.05
    PDF: ppk/31/ppk3105.pdf

    Prawo do sądu wynika z treści art. 45 Konstytucji RP. Oznacza ono, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo do sądu administracyjnego ma szczególny charakter, służy ono ochronie praw i wolności jednostki, które swoje źródło mają w prawie publicznym (w szczególności administracyjnym i podatkowym). Prawo do sądu administracyjnego jest inaczej realizowane niż ma to miejsce w przypadku sądownictwa cywilnego i karnego. W sprawach administracyjnych to organ władzy publicznej dopuszcza się do naruszenia praw lub wolności jednostki i to on ostatecznie jest jedną ze stron postępowania sądowego. Sądy administracyjne badają jedynie legalność aktów administracyjnych i są one uprawnione tylko do uchylenia wadliwego (sprzecznego z prawem) rozstrzygnięcia bez możliwości zmiany jego treści. Podsumowując, sądy administracyjne bezpośrednio nie oddziałują na prawa i wolności jednostki. Sędziowie orzekają w oparciu o zasadę prawdy materialnej (obiektywnej) i mają obowiązek zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności, faktów i związanych z nimi regulacji prawnych. Autor przedstawia cechy charakterystyczne prawa do sądu administracyjnego i rekonstruowane z niego dyrektywy. W artykule został umieszczony również opis zakresu podmiotowego i przedmiotowego omawianego prawa.

  • Prawo do sądu w Niemczech

    Author: Piotr Czarny
    E-mail: piotrek.czarny@uj.e-du.pl
    Institution: Uniwersytet Jagielloński
    Year of publication: 2016
    Source: Show
    Pages: 197-222
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2016.03.09
    PDF: ppk/31/ppk3109.pdf

    Samo pojęcie prawa do sądu właściwie nie jest w Niemczech – przynajmniej w literaturze konstytucyjnoprawnej – używane. Za jego odpowiedniki uważać jednak należy inne powszechnie stosowane wyrażenia: zasadę efektywnej ochrony prawnej albo też roszczenie o zapewnienie wymiaru sprawiedliwości. Idee te mają w tym kraju długą tradycję. Ustawa Zasadnicza RFN nie zawiera jednego ogólnego przepisu proklamującego prawo do sądu i konkretyzującego jego założenia. Jednak zapewnienie efektywnej ochrony sądowej uważane jest zarówno za ogólną konstytucyjną zasadę porządku prawnego, jak i prawo podmiotowe o randze konstytucyjnej. Samą gwarancję otwarcia drogi sądowej uzupełniają w Niemczech tzw. prawa proceduralne opisane w art. 101, 103 i 104 Ustawy Zasadniczej. Chodzi tu głównie o: zakaz tworzenia sądów nadzwyczajnych, zakaz pozbawiania jednostki dostępu do „ustawowego sędziego”, prawo do wysłuchania. Federalny Trybunał Konstytucyjny z zasady państwa prawnego wyprowadził ogólny nakaz przestrzegania prawa do uczciwego postępowania. Generalnie w Niemczech zakłada się, że konstytucyjne standardy w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości odpowiadają międzynarodowym wymaganiom, a nawet idą w tym zakresie „dalej”.

  • Władza sądownicza w wybranych państwach postjugosłowiańskich (Słowenia, Chorwacja)

    Author: Jacek Wojnicki
    Institution: Uniwersytet Warszawski
    Year of publication: 2013
    Source: Show
    Pages: 11-40
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2013.04.01
    PDF: ppk/16/ppk1601.pdf

    The government in the Republic of Slovenia is organized on the principle of separation of powers into legislative, executive and judicial branches. Judicial power is exercised by the courts. The judiciary is autonomous and independent. The courts administer justice according to the Constitution and law, as well as according to international agreements and treaties in force. Judges and lay assessors participate in the administration of justice in conformity with the law. In the Republic of Slovenia the administration of justice is carried out by 44 district courts, 11 regional courts, 4 higher courts: labour courts and social court, Higher Labour and Social Court, the Administrative Court of the Republic of Slovenia and the Supreme Court of the Republic of Slovenia. In addition to courts with general jurisdiction, there are 4 labour courts and 1 social court. There are responsible for ruling on individual and collective labour-related disputes and on social disputes. For second-degree ruling the Higher Labour and Social Court is responsible.

  • Władza sądownicza wobec partii politycznych w Polsce – zagadnienia wybrane

    Author: Joanna Uliasz
    Institution: Uniwersytet Rzeszowski
    Year of publication: 2011
    Source: Show
    Pages: 99-110
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2011.02.05
    PDF: ppk/06/ppk605.pdf

    The paper discusses the role of the judiciary in relation to political parties in Poland. Primarily, it deals with the statutory right of the judiciary, i.e. the right to exercise control over political parties. The Author’s major concern is to emphasize the particular role played by the Constitutional Court whose responsibility is to control whether the rule of political pluralism is complied with. Additionally, the paper discusses the responsibilities of the Supreme Court and the District Court in Warsaw (Sąd Okręgowy w Warszawie) which maintains the register of political parties. Those responsibilities are particularly important as far as the procedure to register a political party is concerned. The text also includes a large number of relevant court decisions.

  • Władza sądownicza w warunkach kryzysu demokracji konstytucyjnej

    Author: Tomasz Słomka
    E-mail: tomasz.slomka@uw.edu.pl
    Institution: Uniwersytet Warszawski
    ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9226-5828
    Year of publication: 2020
    Source: Show
    Pages: 217-232
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2020.04.11
    PDF: ppk/56/ppk5611.pdf

    Judicial Power in a Crisis of Constitutional Democracy

    The article is devoted to the problems of changing the position of the judiciary in Poland in the conditions of crisis of constitutional democracy. Two basic research hypotheses are verified. First of all, after 2015, Poland was one of the countries revising its liberal-democratic political foundations. Such foundations undoubtedly include: the rule of law, the principle of constitutionalism and the principle of division and balance of power. Secondly, the political position of the judiciary has been defined in the liberal-democratic Constitution of the Republic of Poland in a way appropriate for the protection of the above mentioned values, but the political practice shows that the lack of proper will to implement the constitutional provisions (using the arithmetic advantage in parliament without the recognition of minority rights) may violate the „backbone” of constitutional democracy.

  • A Critical Study in Judicial Councils in the Baltic States - A Comparative Approach

    Author: Katarzyna Szwed
    E-mail: kmszwed@gmail.com
    Institution: University of Rzeszów
    ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2755-2804
    Year of publication: 2020
    Source: Show
    Pages: 557-571
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2020.06.45
    PDF: ppk/58/ppk5845.pdf

    This study aims to discuss the organizational models of the judicial councils functioning in the three Baltic States - Estonia, Lithuania, and Latvia. The analysis takes into account the time and direct rationale for establishing the relevant bodies, their composition and the process of selecting the chairperson, the length and recurrence of the term of office, the number of judges in the council, and the competences of the councils. The overview of Estonian, Lithuanian, and Latvian legal solutions is intended to examine the legal basis of the Judicial Councils, their legal status, composition, and organization, and their competences in the light of the standards developed in Europe. The work was prepared based on a dogmatic-legal method, using elements of historical and comparative analysis.

  • 100 lat definiowania polskiego modelu „separacji” władzy sądowniczej

    Author: Mariusz Jabłoński
    E-mail: mariusx@prawo.uni.wroc.pl
    Institution: Uniwersytet Wrocławski
    ORCID: https://orcid.org/0000-0001-8347-1884
    Year of publication: 2021
    Source: Show
    Pages: 119-151
    DOI Address: https://doi.org/10.15804/ppk.2021.04.06
    PDF: ppk/62/ppk6206.pdf

    100 years of defining the Polish model of “separation” of the judiciary – what we had, what we have and what we might want to have

    The subject of the study is an analysis of over a hundred years of practice defining the role and political position of courts in Poland. The verification will be subject to compliance in the practice of exercising power not only with constitutional provisions (or indicating the reasons and consequences of their omission), but also with other regulations that accompany the creation and application of specific legal solutions in the context of guaranteeing the independence of the judiciary. At the same time, the assessment of the adopted solutions in terms of respect for the standards developed by international bodies for the protection of individual freedoms and rights and EU bodies was taken into account.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart