Dwoistość doświadczenia: Gruzja w dyskursie postkolonialnym o postsowieckości

Author: Bartłomiej Krzysztan
Institution: Polska Akademia Nauk w Warszawie
Year of publication: 2018
Source: Show
Pages: 196-215
DOI Address: https://doi.org/10.15804/athena.2018.58.12
PDF: apsp/58/apsp5812.pdf

Pytanie badawcze tekstu sprowadza się do rozważań nad możliwością aplikacji teorii postkolonialnych w przypadku postsowieckiej Gruzji. Krytyka postkolonialna niemal ominęła sferę postsowiecką, pozostawiając ogromną przestrzeń polityczną w monopolu idei interpretacji przez badania systemowo-tranzycyjne. Przez rozważania nad potencjalnymi limitacjami dla możliwości przepisania teorii w odmiennych uwarunkowaniach politycznych autor próbuje rozwinąć szerszą perspektywę dla interpretacji socjopolitycznych procesów w postsowieckiej Gruzji. Przypadek Gruzji jest interesujący dla teorii postkolonialnych, gdyż zgodnie z hipotezą Gruzja podlega dwoistości postkolonialnego doświadczenia. Z jednej strony podlega procesom dependencyjnym ze strony byłego hegemona, z drugiej w ten sam sposób (jako kolonialny dzierżawca przemocy) postrzegana jest przez mniejszości etniczne w „lokalnym” imperium. Zatem, używając nomenklatury postkolonialnej, tekst stara się zredefiniować transformacyjne i postkolonialne doświadczenie Gruzji.

DUALITY OF EXPERIENCE: GEORGIA IN POSTCOLONIAL DISCOURSE ABOUT THE POST-SOVIET

The article is trying to answer the question whether the application of postcolonial theories is possible when the example of Post-Soviet Georgia is taken into consideration. Postcolonial critique almost avoided the former Soviet Union, leaving the huge cultural space with the lack of diversified approach. Through the analysis of potential limitations for re-writing of the theory in other political circumstances, the author attempts to develop the broader background for the interpretation of sociopolitical processes in the Post- Soviet Georgia. The case of Georgia is interesting because of the possible hypothesis that Georgia as postcolonial entity faces the experience of duality. Georgia faces up the multi-layered obstacles connecting with political and cultural heritage of Russification, but also is treated as the colonizer by the ethnic minorities. Therefore, using postcolonial nomenclature, paper is trying the redefine the transformational and postcolonial experience of Georgia.

BIBLIOGRAFIA:

  • Adams, L. (2008). Can we apply postcolonial theory to Central Eurasia? Central Eura­sian Studies Review, 7(1), 2 – 7.
  • Anderson, B. (1997). Wspólnoty wyobrażone: rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu. (S. Amsterdamski, Tłum.). Kraków: Społeczny Instytut Wydaw­niczy.
  • Ayoob, M., & Ismayilov, M. (Red.). (2015). Identity and Politics in Central Asia and the Caucasus. London: Routledge.
  • Bal, M., & Marx-MacDonald, S. (2002). Travelling Concepts in the Humanities: A Rough Guide. University of Toronto Press.
  • Batiashvili, N. (2012). The „Myth” of the Self: The Georgian National Narrative and Quest of Georgianess. W: A. Assmann & L. Shortt (Red.), Memory and Political Change. New York: Palgrave Macmillan.
  • Beauvois, D. (2005). Trójkąt ukraiński: szlachta, carat i lud na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie, 1793 – 1914. InBook SA.
  • Beinorius, A. (2013). Orientalizm i dyskurs postkolonialny. Kilka problemów metodo­logicznych. Porównania, (12), 11 – 23.
  • Bourdieu, P., & Wacquant, L. J. D. (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. War­szawa: Oficyna Naukowa.
  • Broers, L. (2008). Filling the void: ethnic politics and nationalities policy in post-con­flict Georgia. Nationalities Papers, 36(2), 275 – 304.
  • Brzezinski, Z., Sullivan, P., & D. C.), C. for S. and I. S. (Washington. (1997). Russia and the Commonwealth of Independent States: Documents, Data, and Analysis. M. E. Sharpe.
  • Chakrabarty, D. (2011). Prowincjonalizacja Europy: myśl postkolonialna i różnica historyczna. (D. Kołodziejczyk, E. Domańska, & T. Dobrogoszcz, Tłum.). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  • Chatterjee, P. (1993). Nationalist Thought and the Colonial World: A Derivative Disco­urse. Minneapolis: University Of Minnesota Press.
  • Chernetsky, V. (2007). Mapping Postcommunist Cultures: Russia and Ukraine in the Context of Globalization. Montreal: McGill-Queen’s University Press.
  • Chioni Moore, D. (2001). Is the Post- in Postcolonial the Post- in Post-Soviet? Toward a Global Postcolonial Critique. Globalizing Literary Studies, 116(1), 111 – 128.
  • Clogg, R. (1999). Religion. W. G. Hewitt (Red.), The Abkhazians: A Handbook. Rich­mond: Curzon Press.
  • Coene, F. (2011). The Caucasus – An Introduction (Reprint edition). London; New York: Routledge.
  • (2009). The Imperial Trace: Recent Russian Cinema (1 edition). Oxford; New York: Oxford University Press.
  • Coppieters, B. (2004). Europeanization and Conflict Resolution: Case Studies from the European Periphery. Academia Press.
  • Czachor, R. (2014). Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach. Geneza i funk­cjonowanie systemów politycznych (T. 3). Wrocław: Biblioteka Instytutu Polsko­-Rosyjskiego.
  • Etkind, A. (2011). Internal Colonization: Russia’s Imperial Experience (1 edition). Cambridge, UK; Malden, MA: Polity.
  • Falkowski, M. (2010). Kształtowanie się gruzińskiej i azerskiej świadomości narodowej. Próba porównania. W M. Ząbek (Red.), Dylematy kaukaskie. Problemy narodowo­ściowe i migracyjne. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
  • Foucault, M. (1998). Nadzorować i karać: narodziny więzienia. (T. Komendant, Tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
  • Freire, M. R. (2008). The Russian Federation and the CIS. From superpower to besieged global power: restoring world order after the failure of the Bush doctrine, 155 – 175.
  • Furier, A. (2000). Droga Gruzji do niepodległości. Poznań: Zakład Badań Narodowo­ściowych PAN.
  • Gandhi, L. (2008). Teoria postkolonialna. Wprowadzenie krytyczne. (J. Serwański, Tłum.). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  • Gawrycki, M. F., & Szeptycki, A. (2012). Podporządkowanie – niedorozwój – wyob­cowanie. Postkolonializm a stosunki międzynarodowe. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Górecki, W. (2013). Abchazja. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne. Pobrane z: http://www.empik.com/abchazja-gorecki-wojciech,p1066655805,ksiazka-p.
  • Hladík, R. (2011). A Theory’s Travelogue: Post-Colonial Theory in Post-Socialist Space. Teorie vedy/Theory of Science, XXXIII(4), 561 – 590.
  • Janicki, K. (Red.). (2009). Źródła nienawiści. Konflikty etniczne w krajach postkomuni­stycznych. Kraków–Warszawa: Instytut Wydawniczy ERICA.
  • Janion, M. (2003). Niesamowita słowiańszczyzna. Konteksty: polska sztuka ludowa: antropologia kultury, etnografia, sztuka, 57(1 – 2 (260 – 261)). Pobrane z: http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1. element. dl-catalog-bbf9a126-e80d-435f-87ee-9f111f015b90.
  • Kakachia, K., & Minesashvili, S. (2015). Identity politics: Exploring Georgian foreign policy behavior. Journal of Eurasian Studies, 6(2), 171 – 180. https://doi. org/10. 1016/j. euras. 2015. 04. 002.
  • Kroutvor, J. (1998). Europa Środkowa: anegdota i historia. Warszawa: Świat Literacki. Pobrane z: https://merlin.pl/europa-srodkowa-anegdota-i-historia-josef-kroutvor/1323178/.
  • Krzysztan, B. (2016). Problem z prze-pisaniem. Teoretyczne podstawy refleksji post­kolonialnej a zagadnienie postkomunizmu. Kultura i Edukacja, 1(111), 101 – 114.
  • Kuzio, T. (2002). History, Memory and Nation Building in the Post-Soviet Colonial Space. Nationalities Papers, 30(2), 241 – 264.
  • Lenin, V. I. (1999). Imperialism: The Highest Stage of Capitalism. Resistance Books.
  • Loomba, A. (2011). Kolonializm/postkolonializm. (N. Bloch, Tłum.). Poznań: Wydaw­nictwo Poznańskie.
  • Memmi, A., & Sartre, J. -P. (2013). The Colonizer and the Colonized. (H. Greenfeld, Tłum.).plunkett Lake Press.
  • Michaels, P. (2004). Prisoners of the Caucasus: From Colonial to Postcolonial Narrative. Russian Studies in Literature, 40(2), 52 – 77.
  • Miłosz, C. (2009). Zniewolony umysł. Kraków: Wydawnictwo Literackie. Pobrane z: http://www.wydawnictwoliterackie.pl/ksiazka/1804/Zniewolony-umysl---Czeslaw-Milosz.
  • Morozov, V. (2015). Russia’s Postcolonial Identity: A Subaltern Empire in a Eurocentric World (2015 edition). Palgrave Macmillan.
  • Mouffe, C. (2008). Polityczność. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. Pobrane z: http://www.krytykapolityczna.pl/Przewodniki-Krytyki-Politycznej/Politycznosc­-Przewodnik-Krytyki-Politycznej/menu-id-104.html.
  • Nodia, G. (1998). The Georgian Perception of the West. W B. Coppieters, A. Zverev, & D. Trenin (Red.), Commonwealth and Independence in Post-Soviet Eurasia. London: Frank Cass Publishers.
  • Pliszczyńska, O. (2010). Polityka „niebezpieczeństwa” Gruzji. Instytut Europy Środ­kowo-Wschodniej.
  • Racevskis, K. (2005). Edward Said and Michel Foucault: Affinities and Dissonances. Research in African Literatures, 36(3), 83 – 97.
  • Riabczuk, M. (2015). Syndrom postkolonialny. Wojnowice: KEW. Pobrane z: http://www.empik.com/ukraina-syndrom-postkolonialny-riabczuk-mykola,p1110267381,ksiazka-p.
  • Ricouer, P. (2012). Pamięć, historia, zapomnienie. (J. Margański, Tłum.). Kraków: UNIVERSITAS.
  • Robson, M. (2006). Estimating Russia’s Impact on the Economic Performance of the Commonwealth of Independent Stated since 1991: The Cases of the Kyrgyz Republic, Tajikistan, Armenia, Georgia and Ukriane (Policy Paper No. 16). London: Overseas Development Institute.
  • Said, E. W. (1979). Orientalism (1st Vintage Books ed edition). New York: Vintage.
  • Said, E. W. (2005). Orientalizm. (M. Wyrwas-Wiśniewska, Tłum.). Poznań: Zysk i S-ka.
  • Schopflin, G. (2000). Nations, Identity, Power. New York: NYU Press.
  • Smith, A. D. (2009). Ethno-symbolism and Nationalism: A Cultural Approach. Routledge.
  • Smola, K., & Uffelmann, D. (2016). Postcolonial Slavic Literatures After Communism (New edition). New York: Peter Lang GmbH, Internationaler Verlag der Wissen­schaften.
  • Snyder, T. (2015). Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem. Wydawnictwo Znak. Pobrane z: http://www.znak.com.pl/kartoteka,ksiazka,6832,Skrwawione­-ziemie
  • Sokov, N. (2005). The Withdrawal of Russian Military Bases from Georgia: Not Solving Anything (Policy Paper No. 363).
  • Sowa, J. (2011). Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą (T. 90). Kraków: UNIVERSITAS.
  • Spivak, G. C. (1988). Can the Subaltern Speak? W C. Nelson & L. Grossberg (red.), Marxism and the Interpretation of Culture. Urbana: University of Illinois Press.
  • Spivak, G. C. (2006). Krytyka postkolonialnego rozumu. W stronę historii zanikającej współczesności. W: A. Burzyńska & M. P. Markowski (Red.), Teorie literatury XX wieku. Antologia. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Staniszkis, J. (2006). Postkomunizm Próba Opisu. Gdańsk: słowo/obraz terytoria. Pobrane z: http://www.empik.com/postkomunizm-proba-opisu-staniszkis-jadwiga,320549,ksiazka-p.
  • Śpiewak, P. (2005). Pamięć po komunizmie / Instytut Książki. Gdańsk: słowo/obraz terytoria. Pobrane z: http://www.instytutksiazki.pl/ksiazki-detal,literatura-polska,1888,pamiec-po-komunizmie.html.
  • Thompson, E. M. (2000). Trubadurzy imperium: literatura rosyjska i kolonializm (T. 8). Pobrane z: http://scholar.google.com/scholar?cluster=16766640048045645426&hl=en&oi=scholarr.
  • Tischner, J. (1992). Etyka solidarności i homo sovieticus. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
  • Tlostanova, M. V. (2012). Postsocialist≠Postcolonial? On Post-Soviet Imaginary and Global Coloniality? Journal of Postcolonial Writing, 48(2), 130 – 142.
  • Tlostanova, M. V. (2015a). Between the Russian/Soviet Dependencies, Neoliberal Delusions, Dewesternizing Options, and Decolonial Drives. Cultural Dynamics, (27), 267 – 283.
  • Tlostanova, M. V. (2015b). Can the Post-Soviet Think? On Coloniality of Knowledge, External Imperial and Double Colonial Difference. Intersections” East European Journal of Society and Politics, 1(2), 38 – 58.
  • Todorova, M. (2008). Bałkany wyobrażone, tłum. Szymor i M. Budzińska, Wołowiec, 251.
  • Trzaskowski, P. (2009). Gruzińska „rewolucja róż”: Zachód i idea Zachodu a przemiany polityczne w Gruzji. Warszawa: Fundacja Studiów Międzynarodowych.
  • Uffelmann, D. (2013). Theory as Memory Practise: The Divided Discourse on Poland’s Postcoloniality. W: U. Blacker, A. Etkind, & J. Fedor (Red.), Memory and Theory in Eastern Europe. New York: Palgrave Macmillan.
  • Waal, T. de. (2010). The Caucasus: An Introduction. Oxford University Press.
  • wa Thiongo’o, N. (2011). Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature. London; Portsmouth, N. H. : James Currey Ltd / Heinemann.
  • Zadura, D. (2010). Naród w tygrysiej skórze. Tożsamość narodowa Gruzinów w dobie „rewolucji róż”. W: M. Ząbek (red.), Dylematy kaukaskie. Problemy narodowościowe i migracyjne. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
  • (2014). Ideologies of Eastness in Central and Eastern Europe. Abingdon, Oxon; New York: Routledge.
  • Zinoviev, A. (1984). Homo sovieticus. London: Polonia.

Post-Soviet conflicts decolonization of minds postcolonialism konflikty postsowieckie dekolonizacja umysłów Gruzja postkolonializm Georgia

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart