Author: Joanna Sanecka-Tyczyńska
Institution: Maria Curie-Skłodowska University in Lublin
Year of publication: 2015
Source: Show
Pages: 51–63
DOI Address: https://doi.org/10.15804/athena.2015.48.04
PDF: apsp/48/apsp4804.pdf

The concept of raison d’état (reason of state) is very popular in Poland, and it will apparently remain relevant as long as the Polish state exists. The idea is commonly used in official statements by politicians, political journalism, and in various government documents. Raison d’état is an ambiguous concept, which results from simplified and often popular opinions on what is and what is not the raison d’état. Conceptual chaos, intuitive judgments and notions appear to be the reason why political scientists are discouraged from systematized and in-depth studies on this political category. The paper is divided into three parts. The first part discusses definitions of raison d’état and the accompanying problems. The second one deals with the theoretical aspect covering the subjective, objective, temporal and spatial scopes of the concept. Two new definitions of raison d’état were mentioned which diminish the importance of the nation-state at the expense of international organizations. The third part presents methodological approaches in studies on raison d’état understood in two ways: as a system of vital interests of the state and as a category of political thought.

Rozważania teoretyczne i metodologiczne o racji stanu

Rację stanu rozumiemy jako system egzystencjalnych interesów państwowych realizowanych w sposób bezkompromisowy, co do których powinien istnieć konsensus głównych sił politycznych w danym państwie. Może ona być również traktowana jako osobna wartość lub kategoria myśli politycznej, wokół której budowane są wizje państwa obejmujące politykę wewnętrzną oraz międzynarodową. Analizując teoretyczne i metodologiczne aspekty racji stanu, należy stwierdzić, że cechuje ją niejasność definicyjna, duża pojemność treściowa, czasowa zmienność, trudności w określeniu katalogu interesów państwowych składających się na rację stanu, oraz różnorakie podejścia teoretyczne i metodologiczne. Wszystko to odstręcza badaczy od zajmowania się tą kategorią. Paradoksalnie owa wielowymiarowość i wieloaspektowość, połączona z polską specyfiką pojmowania raison d’état, może stanowić o jej atrakcyjności badawczej. Ciekawa z punktu widzenia teorii racji stanu jest jej współczesna ewolucja w kierunku ponadnarodowej raison d’état. Nieuniknione procesy globalizacji oraz działanie międzynarodowych i ponadnarodowych organizacji i instytucji prowadzą do uniwersalizacji racji stanu. W toku owej ewolucji zmienia się sposób rozumienia takich pojęć jak suwerenność czy bezpieczeństwo państwa (nieodzownych składników racji stanu). Suwerenność zastępowana jest przez pojęcie podmiotowości, a bezpieczeństwo nabiera coraz to nowego zakresu przedmiotowego.

BIBLIOGRAFIA:

  • Cerny P.G. (2010). The Competition State Today: From Raison d’État to Raison du Monde. “Policy Studies” 3.
  • Gallie W.B. (1956). Essentially Contested Concepts. “Proceedings of the Aristotelian Society” 56.
  • Groszyk H. (1997). Refleksje o niektórych aspektach idei racji stanu. [in:] Studia z historii państwa, prawa i idei. A. Korobowicz, H. Olszewski (eds.). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Harrison K., Boyd T. (2003). Understanding Political Ideas and Movements. Manchester: Manchester University Press.
  • Jabłoński A.W. (2010). What is Theory in Political Science? [online] http://wnpid.amu.edu.pl; [accessed: 13.05.2015].
  • Jackowska N. (2008). Racja stanu w warunkach polskiej transformacji. [in:] Kontynuacje i nowatorstwo w świecie współczesnych idei. M. Mikołajczyk, M. Śliwa (eds.). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
  • Koenig-Archibugi M. (2004). International Governance as New Raison D’état? The Case of the EU Common Foreign and Security Policy. “European Journal of International Relations” 10 (2).
  • Kukułka J. (2000). Teoria stosunków międzynarodowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Łastawski K. (2009). Polska racja stanu po wstąpieniu do Unii Europejskiej. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
  • Meinecke F. (1957). Machiavellism. The Doctrine of Raison d’État and Its Place in Modern History. London: Routledge and Kegan Paul.
  • Musekamp S. (2011). Domestic Immigration Policy and the European Union: The German Immigration Law of 2004. [in:] The Europeanization of Control: Venues and Outcomes of EU Justice and Home Affairs Cooperation. P. Bendel, A. Ette, R. Parkes (eds.). Berlin: LIT Verlag.
  • Paruch W. (2004). Między wyobrażeniami a działaniami. Wybrane aspekty przedmiotowe badań politologicznych nad myślą polityczną. „Polityka i Społeczeństwo” 1.
  • Pietraś Z.J. (1989). Racja stanu w polityce zagranicznej państwa. [in:] Racja stanu. Historia, teoria, współczesność. E. Olszewski (ed.). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Ponczek E. (2004). Aksjologiczny wymiar polskiej racji stanu. [in:] Demokracja, liberalizm, społeczeństwo obywatelskie. Doktryna i myśl polityczna. W. Kaute, P. Świercz (eds.). Katowice: Wydawnictwo UŚ.
  • Rykiel Z. (2006). Podstawy geografii politycznej. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
  • Rzegocki A. (2008). Racja stanu a polska tradycja myślenia o polityce. Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej.
  • Seabury P. (1963). Power, Freedom and Diplomacy: The Foreign Policy of the USA. New York: Random House.
  • Stemplowski R. (1997). Refleksje o niektórych aspektach idei racji stanu. [in:] Studia z historii państwa, prawa i idei. A. Korobowicz, H. Olszewski (eds.). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  • Stemplowski R. (2007). O konstytucyjnym pojęciu prowadzenia polityki. „Przegląd Sejmowy”4.
  • Stemplowski R. (2013). O kryterium etycznym w koncepcji racji stanu. [in:] Kryterium etyczne w koncepcji racji stanu. A. Krzynówek-Arndt (ed.). Kraków: Wydawnictwo WAM.
  • Wielomski A. (2010). Racja stanu a kontekst cywilizacyjno-polityczny. [in:] Polska racja stanu. S. Hatłas (ed.). Warszawa: Collegium Civitas Press.
  • Wolf K.D. (1999). The New Raison D’État as a Problem for Democracy in World Society. “European Journal of International Relations” 5 (3).
  • Zięba R. (2010). Przewartościowanie pojmowania racji stanu na przykładzie Polski. [in:] Polska racja stanu. S. Hatłas (ed.). Warszawa: Collegium Civitas Press.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart

Korzystając z naszej strony, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies . Zaktualizowaliśmy naszą politykę przetwarzania danych osobowych (RODO). Więcej o samym RODO dowiesz się tutaj.