prawo wyborcze

  • The Harmonization of the electoral law for elections to the European Parliament. Selected Issues

    The European Parliament is the only parliamentary assembly of supranational character in the world, which is not composed of members of national parliaments but elected by direct suffrage. When in 1976 the Council of Ministers of the European Community decided to introduce direct universal suffrage, the elaboration of a uniform electoral procedure common to all Member States was expected to happen in the near future. Until the act was ready Member States could apply their own electoral procedures, whereas the community law regulated only essential matters, necessary to hold the elections in the Community. Obstacles which contributed to problems with the establishment of a uniform electoral system for elections to the European Parliament in the entire European Union led to the adoption of “common principles” of the European Parliament electoral procedures in 2002. Since 2002 several proposals for the modification of the electoral law have been made in each term of the European Parliament, aiming at its harmonisation. The aim of the article is to evaluate whether currently it is possible to mod- ify the election system to the European Parliament, which would go further than the provisions of 2002 and whether it would improve the uniformity of applied electoral procedures.

  • Zarządzenie referendum ogólnokrajowego przez Prezydenta RP w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa (wybrane problemy)

    The Constitution of the Republic of Poland of 1997 granted the President of the Republic of Poland the right to order a nationwide referendum on issues of special importance for the state. Managing such a referendum is not made by the President of the Republic of Poland alone but requires the consent of the Senate in the form of a resolution. In Poland, after the adoption of the Constitution of the Republic of Poland in 1997, the institution of the referendum was to use only three times. The last referendum, which is the subject of the analysis was ordered on September 6, 2015. The problem of ordering a referendum by the President of the Republic of Poland, although seemingly obvious, gave birth to a number of practical problems – interpretation used the term “cases of special importance for the country,” judicial supervision of constitutionality and legality of the referendum, the correctness of the formulation of the referendum question.

  • Uwagi w sprawie propozycji zmian Kodeksu wyborczego

    The aim of the article is to present some selected proposals for changes within the Polish electoral law, which – despite the fact that they were formulated by the doctrine of constitutional law and international organizations overseeing the correctness of the election process and were raised in the legislative process – in most cases – have not yet been reflected in subsequent amendments to the Electoral Code. The analysis included the proposals reported by the National Electoral Commission regarding the changes in the provisions of the Code relating to the voting lists, the introduction into the Polish legal order of the national institutions the independent election observers, the admissibility of bringing an appeal to the court against the decisions of the National Electoral Commission, and some cyclical demands to abolish the election silence. The assessment of the indicated issues was made in the light of the OSCE’s position, the science of law, the decisions of the Constitutional Court and the proposed amendment bills to the electoral law.

  • Czy ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy może być zmieniona w okresie stanu nadzwyczajnego? Uwagi na gruncie art. 228 ust. 6 Konstytucji RP

    Przedmiotem niniejszych rozważań uczyniono pytanie, czy zakaz zamiany niektórych aktów normatywnych odczytywany z przepisu art. 228 ust. 6 Konstytucji RP obejmuje swym zakresem przedmiotowym również przepisy ustawy – Kodeks wyborczy, czy też przeciwnie – Kodeks ów może być poddany zmianom także w czasie trwania stanu nadzwyczajnego. Pytanie to, jest o tyle zasadne, że przepis art. 228 ust. 6 posługuje się szczególnym pojęciem „ordynacja wyborcza” niezastosowanym w tytule Kodeksu wyborczego. Rozważając przedmiotowe zagadnienie jedynie w warstwie językowej, nacechowanej formalizmem interpretacyjnym, można dojść do błędnego przekonania, iż zmiany Kodeksu wyborczego w czasie stanu nadzwyczajnego są dopuszczalne. Autor falsyfikując tę tezę, zdecydowanie opowiada się za twierdzeniem przeciwnym, zgodnie z którym w czasie stanu nadzwyczajnego nie może zostać zmieniony Kodeks wyborczy, ani żaden akt wykonawczy wydany na jego podstawie i w celu jego wykonania. Wszelkie zaś prace legislacyjne aktów tych dotyczące winny zostać zawieszone.

  • Zmiana przepisów Kodeksu wyborczego przed wyborami samorządowymi 2018

    11 stycznia 2018 r. Sejm RP uchwalił ustawę wprowadzającą wiele zmian do Kodeksu wyborczego. Najważniejsze zmiany dotyczyły administracji wyborczej, komisji wyborczych oraz praw wyborczych. Artykuł analizuje szczegółowe konsekwencje polityczne najważniejszych z tych reform. Autor dowodzi, że część z tych zmian, w szczególności dotyczących struktury Państwowej Komisji Wyborczej i administracji wyborczej jako takiej, może doprowadzić do kryzysu organizacyjnego i politycznego podczas wyborów samorządowych w 2018 r. Nie oznacza to jednak, że zmiany w obszarze prawa wyborczego nie są konieczne. Modyfikacje są potrzebą, ale wcześniej powinny być bardzo dokładnie przemyślane. System wyborczy jest bowiem jednym z najbardziej podanych na manipulacje instrumentów politycznych. Tymczasem uczciwa rywalizacja partyjna wymaga, aby reguły wyborcze nie były zmieniane zbyt pochopnie i często, zwłaszcza bezpośrednio przed wyborami.

  • Nowelizacja samorządowego prawa wyborczego z 2018 r.

    Dnia 11 stycznia 2018 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych. Ustawa ta w stopniu znaczącym znowelizowała ustawy: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym oraz o samorządzie województwa i kodeks wyborczy, w zasadniczy i gruntowny sposób zmieniając k.w. – nie sposób tego nie odnotować – w roku wyborczym, na kilka miesięcy przed wyborami samorządowymi, najtrudniejszymi wyborami nie tylko dla administracji wyborczej, ale także dla uczestników rywalizacji wyborczej. Zmiany te można podzielić na bardziej i mniej kontrowersyjne. Dotyczą one wielu aspektów procesu wyborczego, m.in.: konstrukcji i zadań administracji wyborczej, sposobu głosowania i ważności głosu, prowadzenia agitacji wyborczej, systemu wyborczego sensu stricte w wyborach do rad gmin. Podejmując próbę omówienia najważniejszych spośród wprowadzonych zmian. Autorka podejmuje próbę oceny ich wpływu na zbliżające się wybory samorządowe.

  • Zasada proporcjonalności w samorządowym prawie wyborczym

    Korzystając ze swobody określenia systemu wyborczego do organów samorządu w przeważającej mierze postanowiono oprzeć go o zasadę proporcjonalności. Proporcjonalność wyborów obowiązuje bowiem w wyborach do rad gmin liczących ponad 20 tys. mieszkańców, rad powiatów oraz sejmików województw. W efekcie powoduje to dominującą pozycję zasady proporcjonalności w kształtowaniu systemów wyborczych w wyborach samorządowych. W artykule poddano analizie zakres i kształt zasady proporcjonalności wyborów stosowanej w praktyce w wyborach do organów samorządu terytorialnego, a także dokonano oceny adekwatność reprezentacji politycznej z punktu widzenia odzwierciedlenia rozkładu głosów oddanych przez wyborców w głosowaniu oraz odchylenia tego rozkładu od reprezentacji proporcjonalnej.

  • Rola sądu administracyjnego w procesie podziału gminy na okręgi wyborcze

    Sposób określenia podziału na okręgi wyborcze oraz ustalenia liczby mandatów przypadających na okręg jest wyrazem realizacji zasady równości wyborów w znaczeniu materialnym. Właściwy podział danego terytorium na okręgi wyborcze stanowi gwarancję przestrzegania równości prawa wyborczego. Kodeks wyborczy z 2011 r., pierwotnie stanowił, że od orzeczeń Państwowej Komisji Wyborczej wydanych w ramach weryfikacji postanowień komisarza wyborczego, nie przysługuje środek prawny. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r., orzekł, że regulacja ta jest niezgodna z Konstytucją. Ustawą z 11 stycznia 2018 r. wprowadzono dwuinstancyjną kontrolę legalności podziału gminy na okręgi wyborcze (przed wojewódzkim sądem administracyjnym i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Następnie uznano jednak, że biorąc pod uwagę, że czynności wyborcze związane z tworzeniem okręgów wyborczych oraz zmianie ich granic, objęte są kalendarzem wyborczym i muszą być wykonywane bez zbędnej zwłoki, że procedura sądowej kontroli powinna, zakładać szybkość i sprawność postępowania w tej materii. Ustawą z 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw znowelizowano przepisy w zakresie właściwości i trybu sądowej kontroli aktów organów wyborczych podejmowanych w sprawach tworzenia okręgów wyborczych oraz dotyczące terminu złożenia odwołania i skargi do sądu. Postępowanie sądowe w tej materii stało się jednoinstancyjne, gdyż skargi na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące podziału na okręgi wyborcze ma rozpoznawać wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny.

  • Ewolucja prawa wyborczego do parlamentu Republiki Albanii po 1990 roku

    Artykuł stanowi analizę ewolucji prawa wyborczego do parlamentu Republiki Albanii. Aby prześledzić zmiany, które w nim zaszły, analizie poddaliśmy wszystkie albańskie ordynacje wyborcze uchwalone po 1990 r. oraz ich nowelizacje. W artykule ukazujemy parlamentarne prawo wyborcze na tle dynamiki albańskiego systemu politycznego. Zdając sobie sprawę z zależności występujących pomiędzy systemem wyborczym i partyjnym, staramy się odpowiedzieć na pytanie, na ile system wyborczy jest kreatorem dynamicznych zmian w systemie partyjnym Albanii.

  • parytety płci i kwoty na listach wyborczych – za i przeciw

    The ongoing public debate in Poland concerning the implementation of equality instruments in the electoral law requires a legal analysis of these institutions, especially because the proposal of amendments was the effect of that debate. It is important that, it is necessary here to distinguish the quotas, specifying the minimum proportion of one sex on voting lists or the representative bodies and the parities, which define the equal participation of both sexes. Both these instruments are to- day in normative acts in many states, but their way of shots, like the non-execution and consequences of such a requirement is different. The regulations could be different to parties which unrealized formal requirements. As a consequence they could prove to deny the possibility of the electoral lists registration or they could only know the financial restriction. The problem of the gender equality on the election lists can be considered as a violation of principle of equality of elections, especially when it directly changes the result of the election. On the other hand, it provides increasing equality in parliament. It should be noted that the regulations identical with the Polish proposal had never been introduced. That proposition which states that the number of women on electoral lists may not be less than 50%, violates the constitutional principle of equality.

  • Ubezwłasnowolnienie częściowe a prawo wyborcze w świetle standardów europejskich

    The article consists of two parts. In the first part the author describes the principle of the universality and a problem of electoral censuses. In the second part the author shows an issue of voting rights of people placed under partial guardianship in the light of the third article of the First Protocol to The European Convention on Human Rights and Fundamental Freedoms. The principle of universality means that the right to vote belongs to everybody who fulfils conditions described in the Constitution and in statutes. Censuses are exceptions from the principle of the universality. According to the art. 62 sect. 2 of the Polish Constitution the incapacitation excludes a person from the right to vote. In this part of the article the author also describes premises of partial incapacitation and its legal and social consequences. The article 3 of the provides for the right to regular, free and fair elections. The European Court of Human Rights in his judgment from the day of 20 May 2010 (case of Alajos Kiss vs. Hungary) has find out that an absolute bar on voting by any person under partial guardianship, irrespective of his or her actual faculties, disturbs the pointed above article of the Protocol. The author of the article acknowledges that provisions of art. 3 of the First Protocol to The Convention and provisions of Polish statutes that regulated problems of the right to vote do not disturb the Polish Constitution especially it’s art. 62. But there is discrepancy between the art. 3 of the Protocol and Polish statutes which exclude people under partial guardianship from the right to vote. In conclusion the author suggests establishing some changes in Polish statutes.

  • Kodyfikacja prawa wyborczego w Polsce – zakres i znaczenie

    The article describes the most important changes in electoral law brought in by The electoral code, passed in January, 5 th 2011. There are (among others): ex- ceptions of personal polling rule, postal ballot, new rules of creating of constitu- encies, new regulations regarding electoral organs, election campaign and – new in Poland – single member plurality system in elections to the Senat and also – regulations regarding parity in electoral lists.

  • Konstytucyjne podstawy prawa wyborczego w świetle „Ankiety Konstytucyjnej”

    This article concentrates on estimates and propositions in the area of elector- al law which were presented in „The Constitutional Poll”, arranged by „The In- stitute Of Public Affairs” in 2010 and 2011. Those propositions, reported by the Polish constitutionalists, concern the scope and detail of regulation, its form, the various principles of electoral law, especially new regulatory issues in the context of the needs of their constitutionalization. Author focuses on electoral law to the both diet of Polish parliament, the President office and the organs of self-gov- ernment, incidentally analyzing the process of The Constitutional Court mem- bers’ election.

  • The Selected Issues of the Establishment of the European Parliament as an Institution of the European Union and the Evolution of the Electoral Law Since its Inception Until Now

    It is without any doubt that one of the most important elements of every democratic political system is a Parliament, that is, a collective authority elected in direct elections, which is simultaneously an emanation of will of citizens as a sovereign. Over the years of the technological development of societies and evolution of the economic cooperation amongst states, its role and scope of responsibilities have gradually grown. The European Parliament is one of the key elements of the institutional system of the European Union, and thus, the only body, the composition of which is elected in direct election. This body, as a forum for universal representation by the elected deputies from the member states, brings together views and positions not only of the representatives but also of their electorate. The parliament is also an expression of the multinational EU community, its voice and its desire to have influence on the fate of the entire EU.
    This article presents the evolution of the European Parliament and of the election law concerning this body, since its formation as an institution of the European Union until now. The purpose of this article is to present changes which have taken place in the EU legislation in respect of the electoral law, on the basis of which members of the parliament are elected, since the formation of the EP. The main subject of this article covers following issues: how the evolution process of the parliament has looked like over the years, how its position in the institutional architecture of the EU has been evolving and how it has been endeavoured to harmonize electoral procedures to this body over the years. The article is about the evolutionary political position of the EP. The article focuses on selected aspects of unification of the electoral procedure for the election to the EP due to their path-breaking character and importance of the procedure being currently in force.

Wiadomość do:

 

 

© 2017 Adam Marszałek Publishing House. All rights reserved.

Projekt i wykonanie Pollyart

Korzystając z naszej strony, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies . Zaktualizowaliśmy naszą politykę przetwarzania danych osobowych (RODO). Więcej o samym RODO dowiesz się tutaj.